Staropolskie – jak i po co?

 

Odtworzenie historycznego regionu jednoczącego całość aglomeracji staropolskiej jest jedynym trwałym rozwiązaniem w podziale terytorialnym tej części kraju. Województwo staropolskie obejmie całość międzyrzecza Wisły i Pilicy, nawiązując do województwa kieleckiego sprzed roku 1975. W jego skład wejdą: obecne województwo świętokrzyskie, podregion radomski (NTS-3) z województwa mazowieckiego oraz powiat opoczyński z województwa łódzkiego. Proponowana korekta podziału terytorialnego zmierza ku zwiększeniu równowagi wielkościowej układu województw w kraju. Nowe województwo staropolskie, licząc 1,98 mln mieszkańców, zbliży się do średniej krajowej.

> Granice województwa

 

Koncepcja odtworzenia województwa kielecko-radomskiego wpisuje się w model województw dwubiegunowych, którymi są obecnie kujawsko-pomorskie i lubuskie. W województwie takim istnieją dwa równorzędne miasta wojewódzkie; jedno jest siedzibą wojewody, drugie – marszałka i sejmiku województwa. Zmiana siedziby jednego z tych organów nie musi wiązać się z przenoszeniem wszystkich jednostek mu podległych. Jednak w dalszej perspektywie należałoby rozważyć zwiększenie policentryczności województwa poprzez lokalizację infrastruktury wyższej rangi nie tylko w Kielcach i Radomiu, ale również w miastach nad Kamienną.

> Organizacja województwa

 

Powiększone województwo świętokrzyskie mogłoby pozostać przy swojej nazwie. Prawdopodobnie szersze uznanie społeczne zyskałaby jednak nazwa „województwo staropolskie”, urobiona od aglomeracji staropolskiej, stanowiącej serce regionu. Nie należy też odrzucać możliwości powrotu do historycznej nazwy „sandomierskie”.

> Nazwa województwa

 

Powiększenie województwa wzmocni rolę Kielc jako stolicy administracyjnej i bieguna wzrostu regionu. Obecnie celowość istnienia województwa bywa podważana ze względu na niewielkie rozmiary, słabe prognozy demograficzne i niskie wskaźniki rozwoju gospodarczego. Tymczasem okręg radomski, znajdujący się w lepszej sytuacji demograficznej, może stanowić zaplecze zasobów ludzkich dla kieleckiego rynku pracy.

> Kielce – stolica większego regionu

 

Jednocześnie Radom odzyskując status miasta wojewódzkiego zacznie w pełni wykorzystywać swój potencjał rozwojowy. Dzisiejszy upadek Radomia wynika zarówno z formalnego odebrania mu funkcji regionalnych, jak i z odcięcia go od regionalnego zaplecza, którym jest północna część obecnego województwa świętokrzyskiego. Radom, by stać się biegunem wzrostu, musi posiadać wyposażenie w infrastrukturę społeczną odpowiednie do swojego znaczenia w sieci osadniczej. To zaś będzie możliwe dopiero po odzyskaniu statusu miasta wojewódzkiego.

> Radom – równorzędne miasto wojewódzkie

 

Potencjał demograficzny pięciu głównych miast aglomeracji staropolskiej: Kielc i Radomia oraz Ostrowca Świętokrzyskiego, Skarżyska-Kamiennej i Starachowic – to ponad 600 tysięcy mieszkańców. Jest to układ porównywalny z głównymi ośrodkami w kraju, posiadającymi status metropolii. Do podwyższenia konkurencyjności regionu w skali Polski i Europy zmierza koncepcja Metropolii Staropolskiej.

> Metropolia Staropolska

 

Obecne województwa według ludności (2009)

Granice województwa

Ideą projektu jest zjednoczenie międzyrzecza Wisły i Pilicy w jednym województwie, zgodnie z kilkusetletnią tradycją regionu. Spośród jednostek istniejących w przeszłości najbliższy kształt posiada województwo kieleckie sprzed roku 1975. Każda reforma musi mieć pewne założenia co do głębokości ingerencji w dotychczasowy stan rzeczy. W przypadku zmian granic województw do rozstrzygnięcia jest, jednostki których szczebli będą …

Pokaż strony »

Gmach Komisji Województwa Sandomierskiego w Radomiu, następnie Rządu Gubernialnego Radomskiego, proj. A. Corazzi

Organizacja województwa

  Polska jest państwem dostatecznie dużym, aby mieć wiele biegunów wzrostu i stwarzać szanse rozwoju ludności całego kraju, bez konieczności jej migracji do nielicznych okręgów metropolitalnych Teofil Lijewski, Negatywne skutki współczesnych tendencji do koncentracji przestrzennej, 1994     Koncepcja województwa staropolskiego nawiązuje do modelu dwubiegunowych województw istniejących w obecnym podziale terytorialnym państwa. Są nimi kujawsko-pomorskie …

Pokaż strony »

Nazwa województwa

  Międzyrzecze Wisły i Pilicy przez kilkaset lat tworzyło spójny region polityczny i administracyjny. Następujące po sobie jednostki terytorialne brały swoje nazwy od trzech historycznych stolic regionu: księstwo i województwo sandomierskie, ziemia radomska, departament radomski, gubernie sandomierska, kielecka i radomska, województwo kieleckie, dystrykt radomski. Kształt międzyrzecza Wisły i Pilicy utrwalił się jako województwo kieleckie istniejące …

Pokaż strony »

Kielce – stolica większego regionu

  Rozwój miast w okresie powojennym następował przede wszystkim w związku z pełnieniem przez nie funkcji administracyjnych Państwowa Rada Gospodarki Przestrzennej, 1994   Obecnie Kielce znajdują się w bez porównania lepszej sytuacji niż którekolwiek inne miasto w regionie. Są ośrodkiem wojewódzkim, dzięki czemu mają możliwość budowania infrastruktury metropolitalnej. Posiadają uniwersytet i politechnikę, filharmonię, oddziały Polskiego …

Pokaż strony »

Radom – równorzędne miasto wojewódzkie

  Rozwój miast w okresie powojennym następował przede wszystkim w związku z pełnieniem przez nie funkcji administracyjnych Państwowa Rada Gospodarki Przestrzennej, 1994   Węzły osadnicze, które przekroczyły „masę krytyczną” 200 tysięcy mieszkańców, o ile nie wchodzą do konurbacji, są niekwestionowanymi jądrami systemu osadniczego Polski, ważnymi centrami regionalnymi Stanisław Liszewski, O hipotezach przekształceń systemu osadniczego w …

Pokaż strony »

Metropolia staropolska

Metropolia Staropolska

  Polska jest państwem dostatecznie dużym, aby mieć wiele biegunów wzrostu i stwarzać szanse rozwoju ludności całego kraju, bez konieczności jej migracji do nielicznych okręgów metropolitalnych Teofil Lijewski, 1994   Kielce i Radom dążą do kształtowania infrastruktury o charakterze metropolitalnym. Jednakże każde z miast jest zbyt małe, skupia wokół siebie zbyt małe zaplecze, by wytworzyć …

Pokaż strony »