Granice województwa

Ideą projektu jest zjednoczenie międzyrzecza Wisły i Pilicy w jednym województwie, zgodnie z kilkusetletnią tradycją regionu. Spośród jednostek istniejących w przeszłości najbliższy kształt posiada województwo kieleckie sprzed roku 1975.

Każda reforma musi mieć pewne założenia co do głębokości ingerencji w dotychczasowy stan rzeczy. W przypadku zmian granic województw do rozstrzygnięcia jest, jednostki których szczebli będą uznawane za niepodzielne. Na potrzeby niniejszej analizy założono, że pomiędzy województwami przemieszczane będą tylko całe powiaty.

 

Część zasadnicza: województwo świętokrzyskie i podregion radomski

Rdzeniem nowego województwa staropolskiego będzie obecne województwo świętokrzyskie. Najmniejszą konieczną ingerencją w obecny układ województw jest powiększenie województwa świętokrzyskiego kosztem obecnego mazowieckiego, bez naruszania granic innych województw. Sprowadza się to do zmiany przynależności podregionu radomskiego (NTS-3), który stanowią powiaty: białobrzeski, kozienicki, lipski, przysuski, radomski, szydłowiecki, zwoleński oraz Radom (grodzki).

 

Możliwe rozszerzenie: powiat opoczyński

Trzecią częścią składową województwa staropolskiego może być powiat opoczyński, znajdujący się obecnie w województwie łódzkim. Jego przyłączenie do nowego województwa domyka międzyrzecze Wisły i Pilicy oraz odtwarza historyczne województwo kieleckie sprzed roku 1975.

 

Wynik: zrównoważenie układu

Powyższa korekta podziału terytorialnego zmierza do zrównoważenia układu w skali kraju. Porównajmy wielkość – liczbę mieszkańców – czterech województw wkraczających obecnie w międzyrzecze Wisły i Pilicy. Zwraca uwagę dysproporcja pomiędzy województwami mazowieckim i świętokrzyskim. Stosunek 5,22 miliona do 1,28 miliona ludności oznacza różnicę czterokrotną. Województwa lubelskie i łódzkie – z wartościami odpowiednio 2,16 i 2,55 miliona – lokują się w pobliżu średniej krajowej.

> Liczba i wielkość województw

 

Obecne województwa według ludności (2009)

wojewodztwa_wg_ludnosci

Źródło: Bank Danych Lokalnych GUS

 

Województwa według ludności (2009) po powiększeniu województwa świętokrzyskiego
o podregion radomski i powiat opoczyński

wojewodztwa_wg_ludnosci2

Źródło: opracowanie własne na podstawie Banku Danych Lokalnych GUS

 

Porównajmy teraz wielkości województw przy założeniu, że do województwa świętokrzyskiego przyłączone zostają podregion radomski i powiat opoczyński. Proponowany układ jest w porównaniu do obecnego znacznie bardziej zrównoważony. Województwa łódzkie i mazowieckie notują nieznaczny – w stosunku do swoich rozmiarów – ubytek ludności: odpowiednio 3% i 12%. Mazowieckie spada na drugie miejsce w kraju. Natomiast województwo świętokrzyskie – nowe staropolskie – zyskuje aż 55% dotychczasowej ludności. W ten sposób, licząc 1,98 miliona mieszkańców, zbliża się do województw średniej wielkości.